«عیون مسائل النفس و سرح العیون فی شرح العیون»، از جمله آثار مهم استاد، حسن زاده آملی ، به شمار می‌رود که به زبان عربی و در باره معرفت نفس ، به رشته تحریر درآمده است. استاد، این اثر عظیم الشان را در تیرماه سال 1368 ش، در شهر مقدس قم ، به انجام رسانده است. 1 - ساختار کتاب، در شصت و شش عین تنظیم شده است و هر عین آن، موضوعی خاص در معرفت نفس است. 2 - گزارش محتوا استاد، در مقدمه کتاب، بیان می‌کند که اثر حاضر، حاصل تحقیقات عمیقی است که در طول سالیان متمادی، در باره معرفت نفس، به عمل آورده است. معرفت نفس، پس از معرفت خدای تعالی، از لذیذترین و عزیزترین معارف الهی به شمار می‌رود و آن، مفتاح خزائن ملکوت و مرقات معرفت رب است. به نظر سید علی طوبجی سیوطی ، حدیث «من عرف نفسه فقد عرف ربه» از ابو بکر رازی است. ابن تیمیه ، معتقد است که این حدیث، مجهول است و استاد، با عنوان «وهم و رجم» همه این سخنان را رد می‌کند. گفته می‌شود که معرفت نفس، مبتنی بر اصولی است و عیون مسائل نفس، اصول آن است و در هر عینی، از اصول ایقانیه و امهات برهانیه که مستفاد از فهم خطاب محمدی صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم و مستفاض از اصول و جوامع روایی اهل بیت علیه‌السّلام است، استفاده شده است. مطالب مهم کتاب در این جا به مطالب مهم و کلیدی کتاب اشاره می‌کنیم که در فهم معرفت نفس نقش بسزایی دارند: 1. اثبات وجود نفس من حیث هی نفس. 2. ...