کتاب مذهب در بوته تاریخ(شهید دکتر عبدالحمید دیالمه) سخرانی شهید دکتر عبدالحمید دیالمه با موضوع مذهب است.دکتر دیالمه  برای نخستین بار در سطح دانشگاه، به‌جای طرح مباحثی مانندِ «جامعهٔ بی‌طبقهٔ توحیدی» و «خودسازی انقلابی» که عناوین رایج آن روز بودند از «صیرورت انسان بر صراط مستقیم» سخن گفت و با طرح ضوابط حرکت در این راه، ازجمله زهد، آزاداندیشی، صبر، توکل، شفاعت، فقر، قضا و قدر، امام و انتظار، مفاهیم اصیل و دقیق شیعی و تفاوت آن با مفاهیم دیگر را بازخوانی کرد  تا نشان دهد دغدغه‌ها و دل‌مشغولی‌های او از سنخی دیگر است و می‌کوشد نقشهٔ راهی را که قرآن کریم برای سعادت انسان بیان داشته، ترسیم نماید.گرچه مطالعهٔ این مجموعه، لذت شنیدن و جرعه‌جرعه نوشیدن همهٔ لحظاتِ حضور در درس شهید را ندارد، اما بی‌گمان گزیده‌ای مکتوب از آن فریادهای خالصانه، همچنان روشنگرِ راه جویندگانِ حقیقت خواهد بود.