قرآن کریم جامع‌ترین و ماندگار ترین کتاب تربیتی است که از سوی خدای متعال بر قلب کامل‌ترین مربی بشر، پیامبر اکرم(ص)، برای تربیت انسان‌ها نازل شده است. در این کتاب، مهم‌ترین مبانی، اهداف، اصول و روش‌های تربیتی بیان شده است. در این میان، روش‌های تربیتی ارزش و اهمیت ویژه‌ای دارند، به‌طوری که تربیت در روش‌های تربیتی متجلی می شود. کتاب حاضر به روش تحلیل و استنباط، پنج روش تربیتی (محبت، بینش و بصیرت، عدالت واعتدال، نظارت و مراقبت و بحث و گفتگو) را بررسی و مفهوم، مبانی، قلمرو، انواع، اصول و شرایط، شیوه‌ها و آسیب‌های آنها را تبیین کرده است. بینش و بصیرت دو روش مهم در تربیت اسلامی، بلکه در تربیت است که تربیت بدون آنها میسر نخواهد بود. همچنین محبت، عدالت و اعتدال، و نظارت و مراقبت نیز سه روشی هستند که گاه به دلیل نقش و ارزش و اهمیت آنها در تربیت از آنها به اصول تربیتی تعبیر می‌شود.