این کتاب مجموعه‌اى است از چهار سخنرانى استاد شهید مطهرى که در حسینیه ارشاد ایراد شده است و از نظر نوع موضوع و قوت تحلیل، از شاهکارهای آن متفکر شهید محسوب می شود و تا کنون از استقبال کم نظیری بر خوردار بوده است که تعداد چاپ آن بهترین گواه بر این واقعیت است. این کتاب مشتمل است بر یک مقدمه و دو بخش. در مقدمه کلیاتى درباره جذب و دفع به طور عموم و جاذبه و دافعه انسان‌ها به طور خصوص بحث شده است. در بخش اول ضمن اشاره به نقش مثبت عشق و محبت در سازندگى فرد و اجتماع و بیان نمونه‌هایى از تأثیر این عامل سازنده در تاریخ اسلام، جاذبه على(ع) ـ که همواره دل‌هایى را به سوى خود کشیده و مى‌کشد ـ و فلسفه آن و فایده و اثر آن مورد بحث قرار گرفته است. در بخش دوم، دافعه نیرومند آن حضرت که چگونه عناصرى را به سختى طرد مى‌کرد و دور مى‌انداخت، توضیح و تشریح شده است. در این بخش ریشه پیدایش خوارج، عقاید انحرافى آن‌ها و نیز چگونگى انقراض این فرقه بیان شده است. در پایان کتاب ثابت گردیده که على(ع) شخصیتی دو نیرویى بوده است و هرکس که بخواهد در مکتب او پرورش یابد و مطابق الگوى اسلام علوى تربیت گردد، باید دونیرویى باشد، یعنى هم جاذبه داشته باشد و هم دافعه.