حافظ، انسان کامل نیست، بلکه کاملا انسان است. از این رو همانقدر بزرگ است که جهان. چرا که انسان، خود جهانی است میان جهان های دیگر. حافظ، انسانی همیشه در راه است، آباد کننده و ویران کننده، دیر می آید و دیر می رود، می آید و نمی رود، هست و نیست، در آسمان است و در زمین، در خانه ها و خیابان ها و کوچه ها و خلوت های ما. در صورت است و در معنا؛ انسانی است مطلقا شاعر و شاعری ست مطلقا انسان. او «حافظه ی ماست و در ذهن و زبان همه ی فارسی زبانان، تا همیشه یی که زبان فارسی و فرهنگ اسلامی / ایرانی پایدار است، حضور دارد»