حوزه علمیه، به عنوان مرکز اصلی شناخت و تبلیغ دین و تربیت عالمان دینی، یکی از اصلی‌ترین مراکز تحول در جامعه به شمار می‌آید. عقب‌ماندگی حوزه از یک طرف و رکود فقه از طرف دیگر، یکی از عوامل مهم جدایی نسل جوان از دین خواهد بود. دراین‌میان که عده‌ای منتظر مرگ روحانیت و حتی بالاتر، در حال دسیسه برای آن هستند و عده‌ای حوزه گرفتار در مشکلات را می‌پسندند، برخی نیز از هوس‌ها گذشته‌اند و فقط مى‏خواهند که کارها انجام شود و نقص‏ها برطرف گردد، حتى بدون گفت‏وگو و مجادله‏. در بخش اول این کتاب، استاد علی صفایی به حوزه به‌مثابه مکانی براى تربیت رهبر و سرپرست نگریسته و در سه بخش، مشکلات را تحلیل،‏ و راه‏ حل‏هاى خویش را عرضه کرده است: در رهبرى و مدیریت حوزه‏، در تحصیل‏ و مشکلات آن، و در تبلیغ. در بخش دوم کتاب، فقه به عنوان اصلی‌ترین وظیفه حوزه، تحلیل، و عوامل رکود آن بررسی شده است.